Chuyển về nhà mới là bước khởi đầu quan trọng, ai cũng mong mọi việc thuận lợi và mang lại nhiều may mắn. Tuy nhiên, việc lập bàn thờ gia tiên lại khiến không ít người băn khoăn: Có nên lập bàn thờ trước khi nhập trạch? Đặt ở đâu cho hợp phong thủy? Làm sao để làm đúng nghi lễ?
Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên là nét văn hóa truyền thống lâu đời của người Việt. Dù xã hội ngày càng hiện đại, bàn thờ vẫn giữ vai trò thiêng liêng nhất trong nhà, tượng trưng cho sự hiện diện của tổ tiên và các vị thần linh.
Khi về nhà mới, lập bàn thờ gia tiên mới đúng chuẩn thể hiện lòng thành kính, sự tôn trọng với người đã khuất và mong muốn được phù hộ độ trì trong chặng đường mới. Đây là cách để gia chủ “trình diện” với thần linh và tổ tiên, mời các ngài về ngự tại nơi ở mới.
Chính vì vậy, lập bàn thờ ở nhà mới cần được thực hiện đúng nguyên tắc ngay từ đầu để gia chủ an tâm, đồng thời thu hút vượng khí giúp cuộc sống mới thêm bình an và thuận lợi.
Mục lục
- Các vật phẩm cần có trên bàn thờ
- Chọn ngày tốt để lập bàn thờ – tránh rơi vào “ngày xấu”
- Cách xác định vị trí đặt bàn thờ sao cho hợp phong thủy
- Hướng đặt bàn thờ phù hợp với tuổi và mệnh của gia chủ
- Hướng dẫn cách bài trí bàn thờ theo phong thủy
- Hướng dẫn bốc bát hương khi làm lễ nhập trạch
- Nên lập bàn thờ khi nào? Trước hay trong nhập trạch?
Các vật phẩm cần có trên bàn thờ
Để bài trí bàn thờ gia tiên đúng cách và hợp phong thủy khi về nhà mới, gia chủ cần chuẩn bị đầy đủ các vật phẩm cần thiết. Tùy theo điều kiện của từng gia đình, các vật phẩm thờ cúng được chia thành hai nhóm chính: cơ bản và đầy đủ.
Các vật phẩm thiết yếu trên bàn thờ gia tiên của mỗi gia đình bao gồm:
- Bát hương (tối thiểu 1 hoặc 3 bát, tượng trưng cho Thần Linh, Gia Tiên, Bà Cô – Ông Mãnh);
- Ảnh thờ hoặc tượng thờ;
- Ba chén nước sạch;
- Cơm trắng;
- Hoa tươi;
- Đèn thờ (đèn dầu hoặc đèn điện);
- Lọ hoa (lọ lộc bình);
- Mâm trái cây gồm các loại quả chín, tươi, tránh quả có mùi nồng hoặc gai
Với gia chủ có điều kiện hoặc mong muốn không gian thờ cúng thêm phần linh thiêng và phong thủy, hãy bổ sung thêm các vật phẩm sau:
- Khám thờ bằng gỗ chạm khắc hoa văn tinh xảo;
- Bộ đỉnh hương gồm lư đồng và hai chân nến hoặc tiên hạc đặt hai bên;
- Bộ thất bảo (vàng, bạc, mã não, thạch anh…) nếu bốc bát hương mới;
- Hoành phi (tấm biển gỗ hoặc đồng thể hiện đạo lý thờ cúng);
- Câu đối bằng gỗ hoặc viết trên giấy treo hai bên bàn thờ;
Chọn ngày tốt để lập bàn thờ – tránh rơi vào “ngày xấu”
Việc chọn ngày lập bàn thờ ở nhà mới thường gắn liền với ngày nhập trạch. Theo kinh nghiệm dân gian, gia chủ nên:
- Chọn ngày hoàng đạo hoặc các ngày tốt như Lập Xuân, Thanh Minh, Trùng Cửu, Thiên Đức, Nguyệt Đức, Thiên Ân, Nguyệt Ân để lập bàn thờ ở nhà mới.
- Gia chủ cần tránh các ngày xấu như Tam Nương, Sát Chủ, Nguyệt Kỵ hoặc ngày xung với tuổi gia chủ, nhằm giúp nghi lễ diễn ra suôn sẻ, mang lại cảm giác an tâm và khởi đầu may mắn.
Nếu bạn không quen tra lịch âm, có thể dùng lịch vạn sự hoặc nhờ người có kinh nghiệm hỗ trợ.
Cách xác định vị trí đặt bàn thờ sao cho hợp phong thủy
Bàn thờ cần được bố trí ở vị trí trang trọng, yên tĩnh và cao ráo. Vị trí lý tưởng thường là chính giữa ngôi nhà, như phòng khách hoặc phòng thờ riêng, nơi hội tụ nhiều sinh khí nhất.
Đồng thời gia chủ cần:
- Không đặt bàn thờ sát cửa sổ, nơi có gió lùa thường xuyên.
- Không đặt bàn thờ dưới xà ngang, cầu thang hoặc đối diện gương và cửa ra vào.
- Không đặt bàn thờ ở những nơi đi lại nhiều như hành lang, gần cửa ra vào, vì sẽ làm xáo động không gian thiêng liêng.
- Không đặt bàn thờ ở nơi khách dễ nhìn thấy ngay khi bước vào nhà, hoặc nơi riêng tư như phòng ngủ để tránh thất thoát dương khí và giữ sự riêng tư tâm linh.
- Không để đồ điện (ví dụ: máy lạnh), thùng rác hoặc vật dụng không sạch sẽ (như dưới bồn rửa tay, gần bồn cầu, nơi có ống nước chảy qua phía trên, kế bên tủ lạnh) gần bàn thờ, vì dễ gây sát khí hoặc ô uế.
- Bên trái bàn thờ nên sạch sẽ, không bừa bộn; bên phải tránh đặt đồ điện mạnh như tivi, loa, vì theo quan niệm dân gian có thể gây xung sát.
Nếu nhà có gác lửng, hãy bố trí bàn thờ ở tầng trên. Với nhà chung cư, có thể chọn bàn thờ treo tường ở vị trí kín đáo nhưng vẫn trang nghiêm.
Hướng đặt bàn thờ phù hợp với tuổi và mệnh của gia chủ
Hướng đặt bàn thờ cần phù hợp với mệnh quái của gia chủ để tụ khí tốt, tránh xung khắc và mang lại sự hài hòa trong gia đạo. Cụ thể:
- Người thuộc Đông Tứ Mệnh (Chấn, Tốn, Ly, Khảm) nên đặt bàn thờ theo hướng Đông, Bắc, Nam, hoặc Đông Nam.
- Người thuộc Tây Tứ Mệnh (Khôn, Đoài, Càn, Cấn) nên đặt theo hướng Tây, Tây Bắc, Tây Nam, hoặc Đông Bắc.
Ví dụ: Gia chủ sinh năm 1980 thuộc mệnh Thổ, Tây Tứ Mệnh thì nên đặt bàn thờ hướng Tây Nam để hợp tuổi và thu hút tài lộc về nhà. Đồng thời, tuyệt đối tránh đặt bàn thờ quay về hướng bếp hoặc nhà vệ sinh vì những khu vực này có âm khí, dễ ảnh hưởng đến tài lộc và sức khỏe.
Hướng dẫn cách bài trí bàn thờ theo phong thủy
Bàn thờ tiêu chuẩn nên được bài trí thành ba lớp rõ ràng theo phong thủy để đảm bảo tính trang nghiêm
- Lớp trong cùng: Đặt khám thờ, ảnh thờ hoặc bài vị. Ảnh thờ sắp xếp nam bên trái, nữ bên phải (tính từ hướng người khấn). Lọ hoa bên phải, mâm trái cây bên trái. Đèn thờ đặt ở hai góc ngoài hoặc dưới khám thờ.
- Lớp giữa (hương án): Đặt bộ tam sự gồm ba bát hương ở giữa (Thần Linh ở giữa, Gia Tiên bên phải, Bà Cô – Ông Mãnh bên trái) cùng đèn thờ hoặc đôi tiên hạc.
- Lớp ngoài cùng: Bày biện lễ vật như mâm cúng, hoa quả, trà, rượu, ba chén nước và các vật phẩm khác.
Phía trên và hai bên: Treo hoành phi và câu đối để tăng vẻ trang nghiêm và ý nghĩa tâm linh.
Hướng dẫn bốc bát hương khi làm lễ nhập trạch
Bốc bát hương là nghi thức quan trọng để mời tổ tiên về nhà mới và cầu mong sự phù hộ.
- Gia chủ có thể giữ lại bát hương cũ nếu còn nguyên vẹn và được thờ cúng đều đặn, nhưng phải thực hiện đúng nghi thức.
- Nếu bốc bát hương mới, gia chủ cần chuẩn bị tro sạch, tờ hiệu ghi tên người thờ, và bộ thất bảo.
- Trước khi bốc, gia chủ nên lau sạch bát hương bằng rượu gừng hoặc nước lá bưởi để tẩy uế.
- Sau khi an vị bát hương và tiến hành khấn vái với lòng thành kính, gia chủ cần thắp hương liên tục vài ngày đầu để tụ khí và tạo kết nối tâm linh.
>>> Xem thêm: Có nên dùng lại bàn thờ ông địa khi chuyển nhà?
Nên lập bàn thờ khi nào? Trước hay trong nhập trạch?
Theo kinh nghiệm dân gian, có hai thời điểm được xem là phù hợp nhất để thực hiện nghi thức lập bàn thờ ở nhà mới:
- Thời điểm tốt nhất là ngay trong ngày nhập trạch, sau khi gia chủ đã bước vào nhà với lửa và nước, tượng trưng cho sự sống và sinh khí. Đây cũng là cách thể hiện lời mời trang trọng gửi đến ông bà tổ tiên theo nguyên tắc “tiền Phật hậu linh”, mong các ngài về chứng giám và phù hộ cho cuộc sống mới.
- Nếu gia chủ chưa kịp lập bàn thờ trong ngày nhập trạch, có thể chọn ngày gần nhất trước hoặc sau khi làm lễ, miễn là hợp tuổi và không phạm ngày xấu. Tránh trì hoãn làm lễ lập bàn thờ ở nhà mới quá lâu, vì “nhà không bàn thờ như người không tổ tiên” sẽ dễ gây bất ổn về tâm linh và phong thủy.
>>> Xem thêm: Thủ tục làm lễ nhập trạch
